Οι γυναικοκτονίες στη χώρα μας. Λίγες σκέψεις… της Νάγιας Κουναλάκη

Στον καιρό της πανδημίας που μαστίζει εδώ και πολλούς μήνες τη χώρα μας, γίναμε μάρτυρες συγκλονιστικών υποθέσεων γυναικοκτονιών, που έφτασαν το 2021 τις 11 τον αριθμό. Με μια γρήγορα έρευνα στο διαδίκτυο, διαπιστώθηκε ότι 12 γυναίκες είχαν δολοφονηθεί από συντρόφους και συζύγους μέσα στο 2020, καθιστώντας τη γυναικοκτονία όχι ασύνηθες φαινόμενο στη χώρα μας.

Δυστυχώς στην Ελλάδα, κάθε χρόνο, υπάρχουν γυναίκες που φονεύονται από το χέρι του ανθρώπου (συντρόφου, συζύγου, εραστή) που θα έπρεπε να τις φροντίζει, να τις προσέχει, να τις αγαπά και να τις στέργει. Και αυτή ίσως να είναι η διαφορά της γυναικοκτονίας από μια οποιαδήποτε ανθρωποκτονία.

Η έμφυλη βία έχει πολλές μορφές εκδήλωσης: λεκτική, ψυχολογική, σωματική κακοποίηση και σε κάποιες περιπτώσεις κορυφώνεται στον φόνο. Έχει όμως η έμφυλη βία σχέση με την ενδοοικογενειακή βία κατά των γυναικών; Είναι μήπως η πρώτη αποτέλεσμα της δεύτερης; Η ενδοοικογενειακή βία περιλαμβάνει πράξεις όπως εξαναγκασμό, εκφοβισμό, απειλή ή περιορισμό ελευθερίας ή συμπεριφοράς με αυταρχικό τρόπο μεταξύ των συντρόφων ή και των παιδιών τους. Άλλες πάλι φορές περιλαμβάνει ωμή σωματική βία, αποκλεισμό κοινωνικό και οικονομικό, που καθιστά αδύνατη τη φυγή της γυναίκας από την κοινή στέγη.

Πρόκειται για συνδυασμό που προκαλεί πόνο, οδύνη και επιδρά αρνητικά στη σωματική και ψυχική υγεία των μελών της οικογένειας και όσων εμπλέκονται. Συνήθως, τα θύματα της ενδοοικογενειακής βίας, όπως δείχνουν οι στατιστικές, είναι οι γυναίκες σύζυγοι και οι κόρες, φέρνοντας μπροστά μας τον θεσμό της πατριαρχίας και της ανισότητας μεταξύ των ρόλων του φύλου με πραγματική υποτίμηση του γυναικείου φύλου. Το αποτέλεσμα είναι να διαμορφώνονται στερεότυπα, σύμφωνα με τα οποία οι γυναίκες είναι κατώτερες, δέκτες βίας, με μηδαμινές δυνατότητες αντίστασης. Σε περίπτωση που κάποια αντισταθεί, η απάντηση για χρόνια ήταν (και δυστυχώς είναι και σήμερα) η βία, ο αποκλεισμός και ενδεχομένως η αφαίρεση της ζωής.

Μήπως η χώρας μας έχει ακόμα βαθιές ρίζες πατριαρχίας; Μήπως ο εκσυγχρονισμός και ο προοδευτισμός έγινε γρήγορα, πήρε έκταση, αλλά δεν έχει ουσιαστικά βάθος, εφόσον δεν έχουν ξεριζωθεί τα «ξερόχορτα» της πατριαρχίας και του σεξισμού από την ελληνική κοινωνία; Η γυναίκα που θεωρείται σιωπηλά κατώτερη από τον άνδρα, αντικείμενο ηδονής, δέκτης βίας ψυχολογικής, λεκτικής και σωματικής; Η ελληνική οικογένεια έχει μερίδιο ευθύνης; Μήπως στους κόλπους της υπάρχει αντίφαση και σύγκρουση ως προς το πώς μεγαλώνει η «κόρη» και πώς ο «γιος»; Καλλιεργείται ουσιαστικός και πραγματικός σεβασμός στο κορίτσι, την έφηβη, τη νεαρή κοπέλα στο σπίτι, μέσα από πράξεις που να δείχνουν ότι γίνονται αποδεκτές ισότιμα;

Και όσα δεν μπορούν να διορθωθούν στην ελληνική οικογένεια, μπορούν να διορθώνονται ουσιαστικά από την εκπαίδευση. Υπάρχει όμως η δυνατότητα το σχολείο να αντισταθμίσει και να ανατρέψει στερεότυπα και προκαταλήψεις; Θα μπορούσε ίσως, αν δινόταν ο αναγκαίος χρόνος για συζήτηση πάνω στα θέματα ισότητας, κοινωνικής αγωγής και σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης.

Τα ΜΜΕ και τα Social Media παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο. Μέσα από όσα εκπέμπουν και προβάλλουν διαμορφώνουν πρότυπα, στάσεις και συμπεριφορές. Η Πολιτεία από την πλευρά της έχει κι αυτή ένα πολύ μεγάλο μερίδιο ευθύνης. Πρέπει να ενεργήσει δυναμικά από αυστηρότερες ποινές στους δράστες όχι μόνο της κάθε ανθρωποκτονίας ή γυναικοκτονίας, αλλά και σε όσους ασκούν σωματική βία, μέχρι σε σεμινάρια σε παιδιά, εφήβους και γονείς και άλλες στοχευμένες δράσεις που να καταργούν την προκατάληψη, τον σεξισμό, και τη διάθεση για βία. Η τοποθέτηση ψυχολόγων και κοινωνιολόγων στα σχολεία θα ήταν ένα πρώτο βήμα ίσως.

Όλη η κοινωνία να γίνει μια γροθιά για να μη θρηνήσουμε άλλη Ελένη, Ερατώ, Καρολάιν, Γαρυφαλλιά…

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *